Keira Knightly (links) met Michael Fassbinder in
‘A Dangerous Method’ van David Cronenberg.
Copyright: The Internet Movie Database
Had Sigmund Freud toch gelijk en liggen er aan al ons gedrag louter seksuele motieven? In de film ‘A Dangerous Method’ van David Cronenberg doen twee mensen hun best Freuds opvatting te bevestigen. Sabina Spielrein (Keira Knightley) staat op het punt Carl Gustav Jung (Michael Fassbinder) te verleiden. Uit deze scène vloeit een kus voort die bepalend zal zijn voor het verdere leven van Spielrein (1885-1941) van Jung (1875-1961), voor de verhouding tussen Jung en Freud en voor de ontwikkeling van de psychoanalytische methode. Maar waarom is die methode ‘dangerous’? Omdat er in een therapeutische relatie op den duur overdrachtsgevoelens spelen, waarbij een helend proces verward wordt met verliefdheidsgevoelens voor de therapeut, of voor de patiënte.
Freud waarschuwde Jung er nog voor, maar Jung kon niet tegen de seksuele aantrekkingskracht van Spielrein op. Ze werd van patiënte zijn minnares en vervolgens zijn leerling, een van de eerste vrouwelijke psychoanalytici.
Het is een geschiedenis die werkelijk heeft plaatsgehad rond 1900, toen de methode ontwikkeld werd aan de hand van patiënten van Sigmund Freud, Joseph Breuer en Carl Jung.
Wat de film vooral interessant maakt, is de manier waarop Keira Knightley de aanvallen van gekte van Sabina Spielrein huiveringwekkend vormgeeft, zoals ze zich later door haar minnaar laat afranselen om tot een orgasme te kunnen komen. De Britse actrice Keira Knightly laat al jaren zien dat ze uitersten zoekt in haar rollen van ongewone vrouwen, van het woeste piratenliefje in twee ‘Pirates of the Carribean-films’, van Guinevere in de ruige actiefilm ‘King Arthur’ als in meer gedistingeerde vertolkingen zoals in ‘The Duchess’ en ‘Pride and Prejudice’. Nog heftiger is ze in haar confronterende vertolking van de hysterische, melancholische en randpsychotische Sabina Spielrein. Ze durft grof en lelijk te zijn als psychiatrische patiënte en danig pervers, vooral voor Amerikaanse filmkijkers, op de momenten dat ze haar masochisme botviert. In dat opzicht lijkt ze op de echte Sabine Spielrein. Buitengewoon getalenteerd, maar vooral extreem. Jung kon er in ieder geval niet tegenop. Freud zag het vanuit de verte hoofdschuddend aan. Hij kreeg immers gelijk.
‘A Dangerous Method’ is deze maanden te zien in Forum-Images in Groningen. Raadpleeg voor tijden de website van de bioscoop.